Schaatsen in Zweden: 
iets voor de echte liefhebber

Na een winter zonder natuurijs en na regelmatige trainingen op de kunstijsbaan was het even nadenken om een goede beslissing te nemen. Finland had ik al twee maal gedaan en, hoewel de moeite waard, bleef het niet op mijn netvlies. De Weissensee trok me niet vanwege het overbevolkte en kwalitatief vaak slechte parcours. 
Na het lezen van enkele artikelen over schaatsen in Zweden in SchaatsMarathon en SchaatsSport en het raadplegen van enkele websites klopte ik aan bij Almgrens Travel in Spijkenisse. Er bleken tal van mogelijkheden op het Zweedse ijs te zijn. Het Orsameer (de Zweden zeggen Orsasjön bleek uiteindelijk het beste aan te sluiten bij mij wensen. 

Je ziet nog eens wat anders dan schaatsers en ijs alleen.

Terug naar de beren
De derde week van februari 2004 ging op weg naar het 25 km parcours op een meer in het district Dalarna, waar ik als bosbouwer in 1960 mijn eerste en eenzame ontmoeting met wilde beren in het bos had. Bovendien heb ik in 1986 meegedaan aan de Vasaloppet, de klassieker van 90 km.voor langlaufers. Maar ook zonder deze nostalgie werden de acht dagen voor mij een bijzondere ervaring. Dat kwam natuurlijk vooral door de entourage voor het schaatsen. Een groep fanatieke vrijwilligers met een vakkundige ijsmeester onderhield de baan dagelijks. Men had het vak onder anderen geleerd in Ankeveen en Giethoorn. Bovendien hebben verschillende schaatsgroepen uit Nederland al meerdere keren voor uitwisseling van kennis gezorgd. 

Kungshaga hotel, schaatsminded en op loopafstand van het ijs.

Nederlands initiatief
Na slechte ervaringen met de Nederlandse marathonofficials en topschaatsers tijdens het Nederlands kampioenschap van twee jaar geleden ( die niet alleen in het water vielen door het weer), mikt men nu vooral op de schaatsers die het om de echte natuurijsbeleving gaat.
Ik had ook het voordeel om in een groep te reizen met de grote animator zelf erbij:
Guus Schweigmann, die toerschaatsen importeert en ontwikkelt en vooral schaats- en langlauftochten in Zweden organiseert. Dat kan op goed onderhouden banen zijn , maar ook onder leiding van gidsen en met professionele uitrusting de natuur in of de ijsvlakte op. Combinaties van dergelijke activiteiten zijn natuurlijk ook erg aantrekkelijk. Zelfs schaats- en langlauftrainingen behoren tot de mogelijkheden.

 Wageningse schaatser op Orsa-ijs

Eerste 200 km
Verder verbleef ik in een hotel dat nagenoeg naast de baan lag en waar we met een zeer gevarieerde groep zowel gezamenlijk als individueel konden schaatsen of langlaufen.
Dit jaar werd voor het eerst een officiële toer- en wedstrijdtocht van 50, 100 en 200 km georganiseerd: De ORSA 200K. Volgend jaar wordt die op 19 februari gehouden. De tocht is officieel aangemeld en bij deelname ben je verzekerd, of via een licentie bij de KNSB of via de organisatoren van ORSA 200K. De deelname was dit jaar nog beperkt, maar de organisatie en verzorging ( verwarmde tent, eten en drinken, EHBO etc.) waren zo voortreffelijk, dat volgend jaar een grotere toeloop te verwachten is.
Blokhutten in de omgeving of nabij het skicentrum in het natuurpark Grönklitt (op circa 20 km van Orsa) bieden uitstekende verblijfsmogelijkheden voor groepen of groepjes, die wat meer zelfvoorziening op prijs stellen.

Als de schaatser aan het bier zit, rijdt de ijsmeester zijn rondjes.

Foto Fredrik Geers

Zelfwerkzaamheid
De Zweden schaatsen zelf vaak met prikstokken, wat een bijzonder cachet geeft aan je belevenissen op het ijs, waarbij je grote stukken in je eentje kunt schaatsen, om een eilandje kunt verdwijnen, een visser door een nauw gaatje in het ijs een vis naar boven kunt zien halen of kunt zien turen in het gaatje zoals jij de einder afzoekt om kilometers te vreten. De baan op het Orsameer is voor mij voor veel herhalingen vatbaar is.
"Almgrens" uit Spijkenisse gaat voor schaatsverenigingen speciale arrangementen maken per bus of vliegtuig voor groepen vanaf 30 personen voor de week van 19 februari 2005 met deelname aan de ORSA 200K. Maar natuurlijk kun je ook een eigen arrangement samenstellen.
Schaatsen op natuurijs in Zweden is een zeer aantrekkelijke optie. Vooral voor de tochtenrijder die ruimte en variatie zoekt. In vergelijking met Oostenrijk kost het wat meer. Verder is van belang om je te realiseren dat je in Zweden vooral zelf actief moet zijn. Dat doen de Zweden zelf ook. 

Met de morele steun van Johan Diefke, hoteleigenaar Kungshaga hotel  

Leffert Oldenkamp
oldenkamp.buma@inter.nl.net 
Wageningen, maart 2004

Hotel Kungshaga, 700 m van het ijs
 
Toekomstperspectief 
Alle partijen zijn het er over eens dat het schaatsen in Zweden een goed alternatief biedt voor de Weissensee. 
Almgrens, Nordicskatingcenter hebben dit jaar geen al te grote ruchtbaarheid gegeven aan het organiseren van de 200 km in Zweden. Het was een try-out. ·
Nu het dus toch gelukt is om de plaatselijke organisatie zover te krijgen biedt dit perspectief voor de toekomst. 
Wanneer andere sportorganisaties willen participeren worden zij van harte uitgenodigd om samen iets van de grond te tillen.

In alle rust warm draaien

terug

Tips: 
Wie plannen heeft om ooit een keer in Zweden te gaan schaatsen moet rekening houden met de bijzondere omstandigheden.
Zweden is geen Weissensee en wil dat ook niet zijn, het is gewoon eens wat anders. 
Vanwege de duisternis is het aan te raden om een skibril zonder gekleurd glas op te zetten.
Bij een start van wedstrijden in Kråkberg (3 km ten N van Mora) is het bij een verblijf in Orsa handiger om 12,5 km te schaatsen vanuit Orsa.
Alternatieve huisvesting is mogelijk in blokhutten op Orsa camping. Blokhut met verwarming, openhaard en bovendien is een sauna op het terrein aanwezig (wel zelf koken en 1 km lopen naar de supermarkt). 
Een leuke activiteit is een twee uur durende sledehondentocht dwars door de Zweedse natuur. 
Het stadje Mora en het wintersportcentrum Orsa-Grönklitt zijn per bus goed bereikbaar vanuit Orsa. (beide bestemmingen liggen circa 30 bus-minuten verwijderd.)

Nog meer ervaringen? 
Heb jij ook ervaringen, foto's of andere dingen die het doorgeven waard zijn?
Mail ons en we zetten jouw bijdrage ook erbij.
Klik hier voor het mailadres.
Bedankt voor de inzending!

Zweden duur? 
Je hoort wel eens dat Zweden zo duur is, het is maar hoe je het bekijkt. Je moet hier gewoon een week van de alcohol afblijven dan is er niets aan de hand. De prijs voor een 10-daags arrangement in hotel Orsa, inclusief vliegreis, luchthavenbelasting, treinreis Arlanda-Mora en taxi was op basis van 2-pers. 1163,- Euro. Dit is exclusief inschrijfgelden van de wedstrijden of toertochten waaraan je wilt meedoen. De prijzen in de supermarkt zijn hetzelfde als in Nederland. Bovendien is er de gehele dag in het hotel Orsa gratis koffie en thee (zelfbediening).