IJsvorming

De vorming van ijs lijkt een simpel gebeuren. De temperatuur is benenen nul, dus het vriest en het water bevriest. Maar zo simpel is het toch niet. Alleen bij een kleine, ondiepe plas kun je dat het zo simpel. is. Na een koude nacht van enkele graden vorst kun je inderdaad op het ijs van een plas al staan. Bovenlucht en ondergrond die beide onder nul zijn zorgen voor een snelle ijsvorming.

Bij weinig water is ijs na een nacht al begaanbaar

Grote verschillen
Lastiger wordt het als het oppervlakte groter is: dan spelen er een paar andere factoren mee. De waterhoeveelheid is groter, zodat afkoeling langer duurt, er is meer beweging in het water, waardoor het water niet overal de zelfde temperatuur heeft. En bovendien kan wind voor beweging zorgen, waardoor het water (plaatselijk) soms later bevriest.

Invloed van wind op de ijsvorming

Meer complicaties
Nog lastiger wordt het als waters met elkaar in bweging staan. Als in een groot meer kanalen of rivieren uitkomen die stromend water aanvoeren, kan het zeer wisselende ijsvorming opleveren. Ook kan het per dag verschillen doordat de aanvoer van warmer water soms van onderen het ijs afkalft, zonder dat je het ziet.

Invloed van aanvoer van elders

Op bovenstaande foto twee sloten die met elkaar in verbinding staan. Het kan zijn dat na een koudere nacht de open plek is dichtgevroren. Het ijs is en blijft meestal dunner dan het overige ijs. Soms kan het ijs zelfs zonder dat je het ziet ook tijdens vorstperiodes, dunner worden doordat er van onderen warmer water langs stroomt.

Hoe dik?
Pas als je op het ijs gaat staan of met een stok erdoor prikt weet je hoe dik het ijs geworden is. Zweedse schaatsliefhebbers hebben daar stokken voor met stalen punten. Lees meer daarover bij veiligheid.

IJs van één nacht is onbegaanbaar

Wie te vroeg op het ijs op gaat zorgt voor risico's van doorzakken, maar ook voor overmatige scheurvorming, zoals hier.

Lees hier meer over veiligheid op het ijs.

IJs- en schaatsspecialist in Zweden, Anders Tysk, schreef een interessant boekwerkje over geveegd ijs en ijsvorming op Zweedse meren. Hier de link naar de pdf.

terug

Tips, vragen, suggesties? Heb je zelf ervaringen met ijs en ijsvorming, kom ermee! Mail hier jouw tips of vragen

Lees meer over ijsvorming en ijsverwachting bij het KNMI